Waarom is de gezondheidsvraag zo complex?

Vaststellen of je immuunsysteem gezond is, is geen simpele opgave. Naast de grote vraag wat gezondheid eigenlijk is, loop je zelfs als je die grote vraag even opzij zet, tegen een aantal onbesliste factoren aan. Bijvoorbeeld: is je immuunsysteem gezond als je vaak, of juist weinig verkouden bent? Als je vaak verkouden bent kan dat erop wijzen dat je het verkoudheidsvirus niet goed buiten de deur kunt houden en je immuunsysteem dus niet naar behoren werkt. Maar als je nooit verkouden bent, kan dat erop wijzen dat je immuunsysteem niet fel genoeg reageert of steeds onderdrukt wordt (bijvoorbeeld door chronische stress), hetgeen ook niet gezond is.

Immuunsysteem heeft meerdere gezichten en verandert steeds

Wat wellicht niet iedereen weet, is dat het immuunsysteem naast een vernietiger van ongewenste organismen en woekerende cellen, ook een hersteller is van beschadigd weefsel. En het heeft, naast een ontstekingsvermogen (je ‘weerstand’) ook een regulerend, ontstekingsremmend vermogen. Het immuunsysteem verandert definitief na iedere ‘aanval’ van ongewenste organismen omdat het dan antistoffen heeft aangemaakt en dit opslaat in een geheugen. Indien nodig kunnen vervolgens heel snel antistoffen aangemaakt kunnen worden tegen datzelfde organisme. Het immuunsysteem verandert met de leeftijd en reageert adaptief op de omgeving waarin je je begeeft. En na iedere ontstekingsreactie reguleert het zichzelf, als het goed is, weer terug naar een evenwichtige toestand.

Gezonde immuunreactie?

Het immuunsysteem is, kort gezegd, een systeem dat zich vooral kenmerkt door actie en reactie, door verandering in de tijd. Daarom zul je op zijn minst moeten gaan kijken naar het veranderen van biomarkers in de tijd, “in reactie op”, en niet (alleen) naar eenmalig gemeten biomarkers, als je iets wilt zeggen over de gezondheid van het immuunsysteem.

Wat is dan een typisch “gezonde” immuunreactie? Bestaat die wel? Of kun je misschien spreken van verschillende types van reacties die allemaal gezond zijn? Zoals bij voetballen een team bestaat uit aanvallers, verdedigers, een spelverdeler en een keeper, heeft een immuunsysteem aanvallende, onderscheidende, regulerende en herstellende capaciteiten. Sommige voetbalteams staan bekend als meer aanvallend, of juist door hun rustig en weloverwogen spel. Misschien is er een analogie met het immuunsysteem: stel dat sommige mensen een typisch aanvallend, snel inflammatoir immuunsysteem hebben, en sommigen een typisch regulerend immuunsysteem. In het eerste geval zou je je levensstijl (als je weet hoe) kunnen aanpassen, zodat het immuunsysteem niet te ver doorschiet richting allergieën en auto-immuunziekten. Bij een typisch regulerend immuunsysteem zou je willen weten hoe je je immuunsysteem voldoende kunt stimuleren zodat het niet “te lui” wordt.

Uit de bijeenkomst van 17 april jl. en de workshops van januari en maart is een grote hoeveelheid input gekomen die ik heb verwerkt in onderstaande twee werkmodellen. Deze werkmodellen zijn stap 1 van een eerste onderzoekslijn van Immunowell: naar een toetsbaar kader voor een gezond immuunsysteem. Klik op een van beide werkmodellen voor meer toelichting. Een ander onderdeel van de eerste onderzoekslijn is een analyse van patiëntenverhalen.

Mogelijke criteria gezond immuunsystem

Werkmodel 1: mogelijke criteria gezond immuunsystem

Werkmodel 2: meetbaar immuunsysteem

Werkmodel 2: meetbaar immuunsysteem

Comments are closed